Alle berichten door Bianca Koevoets

Welkom op de blog van de Society of the natural art of riding for equitation welfare, saddlery, craft and design (sonar). Ik start deze blog om de levende traditie en erfgoed van de historische rijkunst en het ambacht van de zadelmakerij en design te presenteren, te promoten en te borgen. Het integreren van de vergeten kennis zowel in het ambacht als in de klassieke rijkunst te bundelen met de nieuwe wetenschappelijke knowhow en mijn observatie die ik equi-praktijkwetenschap noem. Hieruit ontstaat een 'nieuwe traditie' voor de 21e eeuw. Een 'nieuwe rijkunst' met welzijn voor paard en mens, een manier van leven. En de blog is vooral om mijn passie voor paarden, het ambacht van het zadelmaken, kunst en design te delen.

Agenda van de Zadelwerkplaats 2017

Wil je meedoen met de workshop leerbewerking?
Dan kun je je inschrijven via biancakoevoets@xs4all.nl
15 januari: module leerbewerking
22 januari: examentraining zadelpassen praktijk
11 februari: module leerbewerking
18 februari: clinic Theo Hansson
19 februari: examentraining zadelpassen praktijk
20 februari: bijscholing zadeldrukmeting
26 februari: module leerbewerking
10-12 maart: Indoor Brabant stand
12 maart: examentraining zadelpassen praktijk
18 maart: dressuurwedstrijd
19 maart: module leerbwerking
25 maart: module leerbewerking
15 april: dressuurwedstrijd
23 april: module leerbewerking
21 mei: examentraining zadelpassen praktijk
25/26 mei: bijscholing la Selle, gestüt Moorhof
26/27 mei: academische Reitkunst gestüt Moorhof
28 mei: examentraining zadelpassen praktijk
24/25 juni: excursie naar zadelfabriek in Duitsland
22/23 juli: excursie Anja Beran
September: start opleiding master anatomy saddle practioner
Elke maand zaterdag theorie en praktijk.
Schrijf je alvast in voor deze deeltijdopleiding
oktober: designweek Eindhoven
dinkymetflexruler-476x317
Advertenties

Bewegingsanalyse

IMG_0471

Gezonde rugvriendelijke training voor paard en ruiter
‘het paard, de ruiter en het zadel in balans’
Rijkunstige bewegingsanalyse van ruiter en paard

 

Bewegingsanalyse in de wetenschap

De wetenschap van de beweging van het paard beschikt tegenwoordig over objectieve meetmogelijkheden die met behulp van sensoren de bewegingen per been kunnen analyseren. De grafieken van deze uitslagen geven ons inzicht van de scheefheden in de beweging van het paard.

Het observeren en opsporen van deze scheefheden heeft als doel om mogelijk ergere kreupelheden te voorkomen. Uit deze wetenschappelijke testen blijkt dat  hoe symmetrischer  de gewrichten worden bewogen, hoe minder blessures er kunnen ontstaan.

Bij deze testen wordt het bewegingspatroon bestudeerd door de reikwijdte, de steunfase (stance), zwaaifase (swing) van de gewrichten te meten.

 

De disbalans van het paard

Waarom loopt het paard scheef? Elk paard heeft een natuurlijke scheefheid, namelijk hij is rechts of links gebogen. Het paard heeft een voorkeursbeen, een sterker been (de sterke en korte kant) en een minder sterk achterbeen (de lange en slappe kant). Door deze ongelijkheid ontstaat spanning ofwel frictie in de rug en in de lendenpartij. Die geeft vervolgens secundaire disbalans in de benen en hoeven, wanneer de pijn of discomfort primair uit de rug vandaan komt.

Door de training kunnen we het paard recht richten en zowel rechts als links evenwichtig gaan trainen. Om te voorkomen dat het paard gaat compenseren om discomfort, ongemak(mogelijk zadel)of om de pijn te ontlopen, is het belangrijk deze te herkennen als trainer of  ruiter.  Dan kun je de juiste maatregelen nemen om de oorzaak van de disbalans en discomfort weg te nemen. Herken je als ruiter de kleine aanwijzingen in de beweging en verschuiving van het gewicht, dan kan je de scheve beweging positief naar een meer symmetrische beweging omvormen. Dit is voor mij het startpunt van de gezonde rugvriendelijke training voor ruiter en paard. Want het gaat er natuurlijk om dat je weet hoe je volgens een systematische opbouwend programma aan de slag gaat.

 

Wetenschappelijk onderzoeken

Animal Health Trust heeft diverse onderzoeken naar de samenhang tussen paard, zadel en ruiter gedaan. Hun conclusie is dat het een complexe relatie is. Eén onderzoek heeft aangetoond dat er een relatie is tussen slecht passende zadels, verergerde rugpijn van de ruiter bij het rijden en paarden met rug-asymmetrie.

Sue Dyson, van Clinical Orthopaedics van het centrum van Equine Studies at the Animal Health Trust verklaart dat er nieuwe methoden zijn in het meten van de rugbeweging tijdens het rijden van het paard zoals ‘Inertial Measurement Units’ (IMUs). Het meten met sensoren in combinatie met conventionele methoden lijkt veelbelovend.

Het onderzoek van Patricia de Cocq in Wageningen gaat over de interactie tussen ruiter en paard. Hierover is eigenlijk weinig bekend. De rug heeft het tijdens het rijden nogal te verduren van de ruiter. Allerlei krachten (via het zadel) en het hoofdstel worden overgebracht op het paard. Alleen al ons gewicht op de rug doet de rug doorzakken. Als we inzicht hebben in deze krachten en belasting kunnen we blessures voorkomen. De metingen zijn via de drie dimensionale bewegingsanalyse onderzocht. Uit deze metingen werd duidelijk dat je in jockey-zit je de paardenrug het minst belast, de benen functioneren als veren. En doorzitten levert piekbelasting op. Lichtrijden, als je het goed uitvoert, heeft een gemiddelde belasting.

 

Equi-praktijkwetenschap van de Society Of the Natural Art of Riding

In de workshop en seminars van S.O.N.A.R. belicht ik de bewegingsanalyse van ruiter en paard vanuit de rijkunst-wijsheid. Deze rijkunst-wijsheid is ontstaan in de tijd dat paarden meestal aan het hof of in rij-instituten werden getraind door grootmeesters in de rijkunst. Omdat er een trainingstijd van jaren voor het paard nodig was om op het hoogste niveau te komen, kregen de paarden een zorgvuldig gestructureerde opgebouwde training en de beste verzorging. De goede paardvriendelijke ruiters in de geschiedenis, bestudeerden de gezondheid en balans van hun paarden als reactie op de oefeningen.

Deze paarden kwamen uit de beste fokkerijen en werden geselecteerd op hun natuurlijke getalenteerde conformatie en bewegings-eigenschappen. En wat blijkt? Zonder alle hedendaagse wetenschappelijke kennis en technologische ontwikkelingen, bleven deze paarden tot zelfs op hoge leeftijden gezond presteren op het hoogste niveau.

Vergelijken we dat met de hedendaagse sport en recreatie-cultuur dan komen we tot de volgende conclusie: Er is een hoge uitval van paarden die al dan niet worden ingeslapen, of onbruikbaar worden verklaard door de ruiters, instructeurs en verzekeringen. Uiteraard zijn er in onze tijd ook vele andere factoren die van invloed zijn op deze onbruikbare geworden paarden. We hebben niet allemaal de beste gefokte paarden en we zijn ook niet altijd de beste ruiters. Onze paarden hebben ook niet allemaal de beste opfokperiode gehad, hebben vaak al trauma’s opgelopen in de eerste levensjaren, zijn soms verwaarloosd geweest in de vroege of latere jaren en hebben niet een methodische stap-voor-stap training gehad van een goede ervaren trainer. Kortom als gemiddelde ruiter met een gemiddelde beurs begin je meestal met een braaf of soms stuurs krom/scheef paard waarvan je de geschiedenis niet of nauwelijks kan achterhalen.

 

De rug in kaart

Gedurende mijn carrière als zadelmaker en instructeur van de afgelopen 30 jaar heb ik een uitgebreid archief bijgehouden van alle paarden en ruiters die ik heb les gegeven of waarvan ik het zadel en/hoofdstel of bit heb nagekeken. En die ik een korte of lange tijd heb kunnen volgen. Hieruit is een uitgebreide documentatie ontstaan, die veel inzicht geeft over de ontwikkeling van de rug, de gevolgen van een nieuw zadel (positief of negatief) en de prestaties van de paarden op korte en lange termijn als gevolg van een bepaalde training.

Dit archief is feitelijk een studie van de veranderingen, positief en negatief, van de rug van het paard, de eigenschappen van de gebruikte zadels en de bewegingsmogelijkheden van het paard. Ik heb research gedaan in de praktijk en dat geeft veel inzicht in de effectieve en gezonde paardvriendelijke training en de invloed van zadels in de training.

Belangrijk is wel dat paard en ruiter allebei gezond zijn zodat het spierstelsel en de botten optimaal kunnen bewegen en functioneren. Is dat niet zo, neemt de voorbereidende fase in de training ook tijd in beslag.

Hierbij speelt de interactie tussen paard, ruiter en zadel en hoofdstel en bit een belangrijke rol. Als trainer/ruiter is het belangrijk bewust te worden van zadel-gerelateerde problemen of ruiter-zit en hulpen-gerelateerde aandachtspunten en trainingsspanningen of andere gezondheidsfactoren die invloed hebben op ons paard. En dan natuurlijk de eigenschappen van het zadel, die zijn fundamenteel. De kenmerken van de boom en de afwerking bepaalt of het succesvol kan functioneren op de wervelkolom. Het zadel moet de wervelkolom beschermen tegen de krachten van de ruiter. Helaas zijn er vaak zwakheden in de constructie van zadels, zadels gemaakt van slecht materiaal of zadels met een niet passende boom bij die bij de rug helaas problemen geven.

 

Holistische bewegingsanalyse

De holistische bewegingsanalyse is de waarneming in aan- en ontspanning van de natuurlijke uitgebalanceerde bewegingen van jouw paard. In ogenschouw genomen worden: conformatie, leeftijd, zadel en harnachement en niveau van ruiter en paard.

Je observeert hoe het paard zijn lichaam gebruikt in elke gang.

Belicht vanuit diverse invalshoeken; de rijkunst-wijsheid (toucheerpunten met de zweep),  vanuit de wetenschap (spierkettingen en biomechanica) de accupunctuur (zenuwknooppunten en meridianen) Tteam en Ttouchtechnieken (bewustzijn technieken), cranio-sacraal-therapie (invloed TMJ), vanuit de osteopatie (flexies en ontspanningen) en zadel en hoofdstel drukverdeling. Dit seminar geeft inzicht hoe je de signalen van jouw paard kan doorgronden.

De workshop en de seminar gaan over het scholen van ons oog(waarneming) en gevoel naast de kennis en vaardigheden. Bewustzijn, coördinatie en lichaamsbeheersing vanuit de balans en lichte vloeiende bewegingen.

 

Welke factoren beïnvloeden de gezonde rug en een paardvriendelijke training?

  1. Vreugdevolle en goede communicatie met je paard op de grond en rijdend.
  2. Het leren van bewegingscommunicatie door middel van lichaamstaal.
  3. Het leren van een methode om de blokkades, die een goede performance in de weg staan, op te lossen door flexies-ontspanningen.
  4. Train het paard vanuit de balans per lichaamsdeel bijvoorbeeld de losheid in de kaak en daarna ontstaat de balans van het hele lichaam en vervolgens in de voorwaartse gangen.
  5. Grondwerk: werken aan de hand, lange teugel en dubbele lijnen is een actieve bewegingstherapie voor alle paarden en vooral voor paarden met zwakke punten in het bewegingsapparaat.
  6. Het paard eerst leren in een goede houding ‘working posture’ te trainen aan de hand en daarna rijdend zodat hij zich zelf leert dragen.
  7. De kunst van de bewegingsdialoog, een kernvraag is hierbij: wat ontbreekt er in een bewegingsafloop? Dat bepaalt welke oefeningen en hulpen je nodig hebt om dit te verbeteren.
  8. Je krijgt altijd productieve en niet- productieve bewegingen.
  9. De reacties van het paard observeren.
  10. Gezond bewegen is vooral ook een lichte beweging, verzameling, licht en het rijzen van de voorhand, vrij in de schouder, licht in de mond, vrij in de kaakgewrichten, licht in de hals en hoofdhouding, licht en open in de schoft door de lift van de schoft, welvende lange rugspieren, aanspanning van de buikspieren, openen van de lendenen, de nierpartij die omhoog komt, het zakken in het bekken. Kortom alle lichaamsdelen en gewrichten en spieren in aan- en ontspanning.

 

Wat voor ruitertype ben jij? 

De ruiteranalyse maakt je bewust van jouw fysieke zwakke en sterke punten, jouw asymmetrie, maar ook van de mentale aspecten, namelijk wat voor ruitertype je bent.

De ruitertypen zijn onderverdeeld in 9 basistypen op fysiek, mentaal en emotioneel niveau.

Het workshopprogramma geeft je inzicht in de ontwikkeling van de rug van het paard om beschadigingen aan de wervelkolom te voorkomen. In de praktijk zijn rug en zadel belangrijke oorzaken voor het verlies van performance, blessures en verlies van welzijn van jouw paard. Het is belangrijk om je oog en gevoel te scholen zodat je eerste signalen kan herkennen om beschadiging aan de wervelkolom op lange termijn te voorkomen.

De workshop is op 22 mei en een kort seminar op 28 mei, schrijf je in via email: biancakoevoets@xs4all.nl

Wordt vervolgd (opleiding start in 2016/7 master anatomy saddle practioner)

 

 

Agenda 2016

Agenda van De zadelwerkplaats 2016
Zadelkennis en trainingscentrum, the natural art of riding Nederland

9 maart: workshop ambacht van het zadelmaken in de werkplaats voor de vrije school
10 april: rondleiding o.a. in de werkplaats o.l.v. Atelier WG Amsterdam
8-10 april: Epona zadeltraining Duitsland
28 mei: masterclass ‘master saddle anatomy practioner’, introductie opleiding rugvriendelijk trainen en anatomisch zadelpassen. Wat heeft de ruiter en het paard nodig in een zadel om zo optimaal mogelijk te presteren op lange termijn? In mijn rijkunst en zadel praktijk heb ik uitgebreid jarenlang research gedaan naar rijkunst, trainingsopbouw, zadels van alle merken en ruggen.
start opleiding 2017: in 2016 voorbereiding workshops en intakes voor de driejarige opleiding in diverse modules over natuurlijk en anatomisch zadelpassen, rijkunst, de zit van de ruiter, leerbewerking en craftmanship. In deze opleiding zijn ook meerdere gastdocenten.
Mei, juni, juli: zomerworkshopprogramma introductie rugvriendelijk trainen met ruitertraining, Nederhorster berg, Amsterdam en Amstelveen.
juni: rondleiding ‘Het stadspaard rond 1900 tot nu’
Juni: jaarlijkse leerlingentraining Amsterdam, bewegingsanalyse van ruiter en paard,
rugscan, theorie en praktijk.
4-6 september: Spoga
9-11 september horse event
23-25 September: ambacht in beeld festival, de hallen
Vanaf oktober, najaar en winter leerbewerkingsworkshop
2 oktober: open werkplaats/ atelier Atelier WG
25-27 november Meesterlijk, ambacht en design in Westergasfabriek terrein, Amsterdam

Opleiding: ‘master saddle anatomy practitioner’, deeltijdopleiding rugvriendelijk trainen en anatomisch zadelpassen.

Deze driejarige opleiding met in het laatste jaar de mogelijkheid om je te specialiseren in zadel, hoofdstel of bitcheck en leerbewerking. Het eerste jaar ben je assistent, in het tweede jaar rider en het derde jaar master in diverse modules over natuurlijk en anatomisch zadelpassen, rijkunst, leerbewerking en de zit van de ruiter.
Tijdens deze nieuwe workshops volgen we de werkwijze voor het uitvoeren van een zadel, hoofdstel en bitcheck of tuigcheck in theorie en praktijk uit rijtechnisch oogpunt.
Duur: per jaar 8 bijeenkomsten op zaterdag van 13 tot 16.30 uur met zelfstudie per week en praktijklessen.
Kosten: 1000 euro p.p.p.j incl thee en koffie, excl. leer en materiaal.
Theorie: bij de cursus is een hand-out en een werkboek voor de praktijk
Inschrijven : schrijf je in en mail jouw gegevens naar biancakoevoets@xs4all.nl, daarna volgen intakes

Workshop: introductie leerbewerking en reparatie/ leather repair/work (DIY)
Maak je eigen riem, tas, telefoonhoes of i-pad hoes in 1 dag

Tijdens de nieuwe workshops volgen we de werkwijze van de ambachtelijke leerbewerking en maak je jouw eigen riem, tas of wat je wil maken.
Duur: dagworkshop van 10 tot 16 uur
Kosten: 95 euro p.p. Incl lunch excl. leer voor werkstukken
Inschrijven: schrijf je in en mail jouw gegevens naar biancakoevoets@xs4all.nl en vermeld wanneer je zou kunnen. Ook is er de mogelijkheid om in de werkplaats te werken per dagdeel: excl. leer voor werkstukken (afhankelijk van wat je gaat maken)

 

 

Workshop: introductie leerbewerking voor ruiters en reparatie/ leather repair and work (DIY), bij aanmelding wordt het maandelijks ingepland.

Maak je eigen portugese hoofdstel, frontriem, halster, teugels, spoorriempjes of spaanse leertassen voor aan jouw zadel(DIY)
Tijdens de nieuwe workshops volgen we de werkwijze van het ambachtelijke leerbewerking.
Duur: dagworkshop van 10 tot 16 uur
Kosten: 95 euro p.p. Incl lunch excl. leer voor werkstukken (afhankelijk van wat je gaat maken)
Inschrijven: schrijf je in en mail jouw gegevens naar biancakoevoets@xs4all.nl en vermeld de datum dat je zou kunnen.

Rondleiding zadelwerkplaats Amsterdam
Het stadspaard rond 1900 tot nu
De zadelwerkplaats organiseert rondleidingen ism de society of the natural art of riding. De rondleiding en stadswandeling vertellen het verhaal en volgen de sporen van de historische rijkunst en het leven van het stadspaard rond 1900 tot nu. De rondleiding begint in de ambachtelijke zadelmakerij in hartje Amsterdam. De zadelwerkplaats heeft een klein paardenmuseum dat een beeld geeft over de rol van het paard, historische rijkunst, stal-architectuur en ambacht in het stadsleven rond 1900 tot nu.
Programma:
13.00 uur ontvangst met koffie en thee en introductie in de werkplaats
14.00 uur rondleiding vanaf de werkplaats een wandeling op zoek naar sporen uit het hippische verleden.
Kosten: stadswandeling en bezoek werkplaats 25 euro p.p. incl toegang Hollandsche manege incl thee en koffie in de werkplaats en in foyer manege.

 

Workshops in herfst / winter 2015-16

zadelboom

Workshop: introductie leerbewerking en reparatie/ leather repair/work (DIY)

Maak je eigen riem, tas, telefoonhoes of i-pad hoes in 1 dag

Tijdens de nieuwe workshops volgen we de werkwijze van de ambachtelijke leerbewerking en maak je jouw eigen riem, tas of wat je wil maken.

Duur: dagworkshop van 10 tot 16 uur

Kosten: 95 euro p.p. Incl lunch excl. leer voor werkstukken

Inschrijven: schrijf je in en mail jouw gegevens naar biancakoevoets@xs4all.nl en vermeld wanneer je zou kunnen.

Agenda workshops 2015: zondag 25 oktober en 30 oktober, zaterdag 14 november en zondag 29 november, zondag 13 december en vrijdag 18 december, zondag 17 januari en vrijdag 22 januari of maak een afspraak voor een groep.

Workshop: introductie leerbewerking voor ruiters en reparatie/ leather repair and work (DIY)

Maak je eigen portugese hoofdstel, frontriem, halster, teugels, spoorriempjes of spaanse leertassen voor aan jouw zadel(DIY)

Tijdens de nieuwe workshops volgen we de werkwijze van het ambachtelijke leerbewerking.

Duur: dagworkshop van 10 tot 16 uur

Kosten: 95 euro p.p. Incl lunch excl. leer voor werkstukken (afhankelijk van wat je gaat maken)

Inschrijven: schrijf je in en mail jouw gegevens naar biancakoevoets@xs4all.nl en vermeld de datum dat je zou kunnen.

Agenda workshops 2015: zondag 25 oktober en 30 oktober, zaterdag 14 november en zondag 29 november, zondag 13 december en vrijdag 18 december, zondag 17 januari en vrijdag 22 januari of maak een afspraak voor een groep.

Cursus in diverse modules: introductie natuurlijke en anatomisch zadelpassen, the art of riding en de zit voor paardeneigenaren (DIY), het paard, de ruiter en het zadel in balans.

Tijdens deze nieuwe workshops volgen we de werkwijze voor het uitvoeren van een zadel, hoofdstel en bitcheck of tuigcheck in theorie en praktijk.

Duur: 10 bijeenkomsten op zaterdag van 14 tot 16.30 uur

Kosten: 500 euro p.p. Incl thee en koffie, excl. extra materiaal

Theorie: bij de cursus is een hand-out en een werkboek voor de praktijk

Inschrijven: schrijf je in en mail jouw gegevens naar biancakoevoets@xs4all.nl

Agenda cursus: start in maart 2016

Rondleiding zadelwerkplaats Amsterdam

Het stadspaard rond 1900 tot nu

De zadelwerkplaats organiseert rondleidingen ism de society of the natural art of riding. De rondleiding en stadswandeling vertellen het verhaal en volgen de sporen van de historische rijkunst en het leven van het stadspaard rond 1900 tot nu. De rondleiding begint in de ambachtelijke zadelmakerij in hartje Amsterdam. De zadelwerkplaats heeft een klein paardenmuseum dat een beeld geeft over de rol van het paard, historische rijkunst, stal-architectuur en ambacht in het stadsleven rond 1900 tot nu.

Programma:

13.00 uur ontvangst met koffie en thee en introductie in de werkplaats

14.00 uur rondleiding vanaf de werkplaats een wandeling op zoek naar sporen uit het hippische verleden.

Datum: 31 oktober zondag /19 december om 13 uur 2015/ 30 januari 2016 of kies je eigen datum.

Kosten: stadswandeling en bezoek werkplaats 20 euro p.p. incl toegang Hollandsche manege incl thee en koffie in de werkplaats en in foyer manege.

Schrijf je in voor de workshop of rondleiding door te mailen van je gegevens en reserveer jouw deelname door het bedrag van de workshop of rondleiding over te maken op B. Koevoets NL95INGB0006943704

info: Bianca koevoets 0624200534

Locatie: workshops met kleine groepjes wg plein 23 in Amsterdam

Hippologisch erfgoed: the natural art of riding, zadelmaker en historical researcher

www.thenaturalhorse.nl

www.dezadelwerkplaats.nl

l

Equi-praktijkwetenschap Hippologisch erfgoed, Welzijn in de rijkunst, wat houdt dat in?

‘Brutality begins where skill ends’
E. von Neindorf
.

Wat kunnen wij in deze tijd van de oude klassieke meesters leren is de vraag. De overlevering van de klassieke rijkunst, het hippologisch erfgoed, heeft zich al eeuwen bewezen. Het is van leermeester naar leermeester geëvolueerd. En het is in de oude instituten bewaard gebleven zoals in de spaanse rijschool in Wenen, in Jerez, Portugal en Saumur. Het is een gezonde systematische training, geweldloos, die is afgestemd op de individuele natuurlijke biomechanische aanleg en anatomie van het paard. Wetenschappelijke kennis was er in die tijd niet. Toch kon het paard gezond tot op een hoge leeftijd goed presteren en de moeilijkste oefeningen uitvoeren. Dat is tegenwoordig anders terwijl welzijn van het paard nu juist trending topic is. Vanuit mijn dagelijkse waarneming, equi-praktijkwetenschap filosofeer ik over een nieuwe paardvriendelijke rijkunst.

.

Paardenwelzijn

Om het welzijn in de rijkunst te kunnen doorgronden, ga ik eerst kijken wat er verstaan wordt met de term paardenwelzijn in de theorie. Paardenwelzijn, volgens DWW, gaat over de kwaliteit zoals dat door het paard wordt ervaren. Ofwel het gelukkig houden van paarden, en vooral het voorkomen van stress. Signalen van stress zijn belangrijk om te leren (h)erkennen bij je paard op stal maar ook tijdens de training. Zijn deze stresssignalen van je paard van korte duur of zijn ze chronisch geworden?

Het negeren van die signalen en gewoon doortrainen kan voor (over)spanning en mogelijk een fysieke compensatie tot gevolg hebben.

Compensatie in de beweging geeft meestal een extra belasting op pezen, banden, spieren of gewrichten. Waardoor er blessures zouden kunnen ontstaan.

.

Blessurepreventie

Het wetenschappelijk bewegingsonderzoek van de VU, ten behoeve van blessurepreventie bij paarden in de draverij, wat door middel van sensoren bewegingsaflopen bestudeert, laat het volgende zien: Hoe beter het paard zijn gewicht kan verdelen, hoe beter de bewegingsaflopen zo symmetrisch mogelijk kunnen verlopen. Dit helpt om blessures te voorkomen. En zorgt voor een betere belasting en belastbaarheid van het paard.

Een andere benadering kan ook zijn: een beter paard fokken. Die al een bouw heeft waar de balans zo optimaal mogelijk is. Maar de praktijk is anders, het gemiddelde paard heeft geen perfecte bouw, heeft ongelijke hoeven, ongelijke schouders, ongelijke bespiering, een weke rug en allerlei zwakke schakels. Bij een niet aangepaste training ligt al snel een blessure op de loer.
.
Pijnevaluatie
Pijnevaluatie en overbelasting is het vaststellen van hoeveel pijn het paard heeft. Een hartslagmeter kan daarin ook inzicht geven. Pijn kan voorkomen in spieren, banden, pezen en ligamenten. Soms is er alleen een verandering in het gedrag op te merken. Of signalen in de training zoals het niet voorwaarts zijn, vluchten, bokken, slaan en steigeren.

Definitie welzijn en welzijnkwaliteit:

Ook in de gids voor goede praktijken van de sectorraad paarden is de definitie van welzijn gebaseerd op de 5 vrijheden van de commissie Brambell in 1965. Deze zijn:

  1. vrij van dorst, honger en onjuiste voeding;
  2. vrij van fysiek en thermaal ongerief;
  3. vrij van pijn, verwonding en ziektes;
  4. vrij van angst en chronische stress;
  5. vrij om hun natuurlijke gedrag te vertonen.

In het eu-project welfarequality is een Europese systematiek voor het meten van dierenwelzijn ontwikkeld. Het bestaat uit 4 klassen namelijk: normaal gedrag, goede voeding, goede gezondheid en goede huisvesting. Er zijn steeds meer aanwijzigingen dat mensen en dieren vergelijkbare emoties kennen. De hersenstructuur en hersenprocessen lijken op elkaar. Om een goed dierenwelzijn te borgen, moeten negatieve emoties zoals angst, stress en frustratie worden beperkt en positieve emoties zoals veiligheid, tevredenheid en plezier worden gestimuleerd.

Ook de manier waarop mensen met dieren omgaan heeft veel invloed op de emoties die het dier ervaart. Met een positieve dier-mens relatie ontwikkelen dieren minder angst voor mensen en dat maakt ze ook makkelijker in de omgang.

Maar wat betekent al die aandacht voor het welzijn van het paard in de praktijk?

De informatie over een systematische manier waarop getraind zou kunnen worden, de promotie van een gezonde mens en paard interactie (samenwerking), de kennis van de biomechanica, belasting en belastbaarheid en de vertaalslag van het wetenschappelijk research naar de praktijk, ik zie er nog weinig van terug. Veel ruiters geven meestal hetzelfde antwoord waarom ze geen zin hebben om hun zit te verbeteren of grondschool voor hun paard te doen. “Daar heb ik geen tijd voor, dat duurt me allemaal veel te lang. Ik ga er wel op zitten!”

.
Grondschool voor het paard
De grondschool, werk aan de hand, werk aan de enkele lijn, en dubbele lijnen en lange teugel van het paard is niet alleen in de sport als training helemaal verdwenen maar ook op de manege. Na de opkomst van de sport in de jaren 60, is de voorbereiding zowel mentaal als fysiek voor het rijden grotendeels vervangen door longeren met hulpteugels. Terwijl het nog wel in de instrukteurs boeken vermeld staat die zijn uitgegeven in de jaren 40. Zoals in het boekje van ritmeester Oscar Frank, geschreven voor de Zwitserse cavalerie, waarin kolonel Handler van de Spaanse rijschool over klassieke dressuur schrijft. Ten tijde van de grote leermeesters zoals Pluvinel, Guérinière vormde de dressuur een onderdeel van de opvoeding van de jongeren uit een bepaalde klasse. Nu is de sport voor iedereen geworden. De rijkunst kenmerkt zich door bewegingsharmonie, en het doel ervan is de eenheid van mens en paard in zijn uiterste volmaaktheid (haute école).
.
Kennis over het wezen paard

Erg belangrijk onderdeel voor het welzijn is de kennis van de ruiter over de biomechanica, de psyche en gedrag van het paard. Wanneer je de conformatie van je paard observeert. Van de top en onderlijn, het onderling verband van voor-, midden- en achterhand. Je leert hiervan wat de aandachtspunten van jouw paard in de training zullen zijn. In de dagelijkse praktijk van de rijderij worden de rijkunstige principes en de grondprincipes van de klassieke rijkunst niet of nauwelijks toegepast. Hierdoor ontstaat er snel miscommunicatie en reageert het paard niet op onze menselijke logica. Vaak gaan ruiters een gevecht aan met hun paard waarbij resultaten worden afgedwongen met of zonder hulpteugels, sporen, zweep of zit, hand en been.

.

Welzijn en vergeten kennis in de basistraining van het paard

Er is weinig kennis van de anatomie van het paard en de invloed van de ruiter daarop, waardoor rugklachten, kreupelheid en scheefheid in de hand worden gewerkt.

In het ruiterboek uit 1947 staan al vele aanwijzigingen voor het welzijn van het paard tijdens de basistraining, de campagenschool. “Eenmaal de volte rond en beloonen. Absoluut verkeerd is het, te trachten het paard door zweepslagen in galop te houden. Wanneer het arme dier zoo wordt opgejaagd (en bestraft- waarvoor eigelijk!?!) worden zijn sprongen te lang en kan het helemaal niet aan de eischen voldoen.”

Er is geen onderdeel van de rijkunst waarin zooveel geschutterd en mishandeld wordt als bij het springen. Dit boek geeft inzicht in hoe de grondschool, werk aan de hand, longeren en rijden in opbouw in de basisafrichting geïntegreerd werd. En het geeft meteen een onderdeel, werk aan de hand, van de vergeten kennis in de rijkunst, aan. Dat vind je nu niet meer in de theorie van de opleiding voor de examens van de federatie van Nederlandse rijscholen. Al in de jaren 50 werd gesproken over de vergeten kennis van de rijkunst. En dat is nog nauwelijks veranderd in 2015! Het doel is niet meer het paard een leven lang gezond en atletisch tot op hoge leeftijd te houden maar snel af te richten op z-nivo in de sport uit te brengen en te verkopen. Vooral handel lijkt het doel.

.
En de belangrijke vraag tot slot; wat komt er eigenlijk terecht in de praktijk van al die mooie woorden in de boeken? Nog niet heel veel, als je kijkt naar de hoeveelheid blessures die in de klinieken behandeld worden. De paarden die jong al opgebrand zijn in de sport of hun glans verloren zijn en niet meer kunnen presteren of onbruikbaar zijn geworden.
Ik wil eerst het welzijn tijdens het rijden, discipline-onafhankelijk, in een aantal rubrieken onderverdelen.
Het welzijn in de rijkunst is de koppeling van historische gezonde rijkunst naar de huidige wetenschap. Deze nieuwe en historische inzichten doen een nieuwe rijkunst traditie ontstaan. De Society of the natural art of riding for equitation welfare laat inzicht en overzicht zien in de transitie naar de nieuwe rijkunst en een nieuwe traditie in de zadelmakerij.
.
Basisprincipes
1. Het leren van een totale structuur en systematiek in de training van paarden
2. Alles over interactie tussen ruiter en paard
3. De 7 p’s in de training
4. De 4 f’s zijn flight, fight, freeze en faint: het paard is van origine een vluchtdier
5. Equestrian principes
6. Grondbeginselen van de rijkunst
7. Trainingsprincipes, de essentieele elementen
8. Biomechanica principes
9. Het ‘denkende’ paard, kalm, gehoorzaam en ontspannen
10. De ‘denkende’ ruiter, training voor 2, zorg dat je een team met je paard kan worden
11. Leermethodes vanuit de natuur, ethologie, ontspanning, en vrijheid van het paard.
12. Horse equipment
13. De zadelwijzer, bitmanagement en hoofdstelcheck.
.
Niet- en welzijn in de rijkunst
1. Niet-welzijn tijdens de training met als oorzaak het zadel, het harnachement of equipment. Als het niet passend is en ten koste gaat van de performance of blessure en ongemak, wonden, drukkingen e.d. ten gevolge heeft. Ook hier is het ambacht grotendeels verloren gegaan. Maar vele optomingen van toen zijn zeker niet aan te raden. En eigenlijk is er relatief weinig bekend over de krachten van ruiter en zadel op de rug van het paard. Er zijn vele factoren die een rol spelen. Hier is zeker een behoefte aan een nieuwe traditie wat mij betreft.
Bijvoorbeeld de aansnoer neusriem te strak aangesnoerd om te voorkomen dat het paard zijn mond open kan doen. Maar als dat niet kan, kan de kaak niet ontspannen (zeer oncomfortabel voor het paard). “De mond is de barometer van het lichaam van het paard.” Een citaat van Baucher. Slechtpassende bitten die verwondingen veroorzaken door een onvriendelijke ruiterhand. De mobiliteit van het mechanisme van de tmj, de temporo-mandibulair gewricht en de buiging is 1 van de sleutels van de ontspanning van het lichaam.
Het vastbinden van paarden door het gebruik van verkeerd gebruikte hulpteugels. Gebroken boom van zadels, te krappe, te wijde en slecht passende zadels, niet in balans zijn van het zadel. Spoorverwondingen op de buik van het paard.
2. Het trainen vanuit angst en dwang in plaats vanuit de beloning.
3. De 7 p’s, namelijk PleasurePositivityPraising, Prevention, Patience, best Performance en Prestation. Door deze 7 P’s wordt het plezier voor 2, ook in wedstrijdverband! Het doel van equitation welfare is dan ook dit teamverband door een systematische opbouw in de training voor paard en ruiter te bereiken.
4. Oskar Frank: het toepassen van bruut geweld echter zal van het paard maken wat eens door een van mijn leraren op de militaire academie gezegd werd om ons, soldaten van de cavalerie te ergeren: ‘mijn heren, het paard is een roofdier, van voren bijt het, vanachter slaat het en in het midden is het onaangenaam.’
5. Passende training: voor elk paard. Wanneer de trainer zich bij het niet lukken van een oefening, zich 3 vragen afvraagt. Heeft het paard begrepen wat je wil? Is het hem in zijn gedachtenwereld duidelijk geworden wat van hem verlangd wordt? Is het paard lichamelijk en psychologisch in staat de verlangde verrichting uit te voeren? Of wil het niet?
6. Steinbrecht zei al: de grenzen van de duidelijkheid van de hulpen liggen daar, waar deze pijn gaan veroorzaken doordat een spanning in de spieren ontstaat.
7. De klassieke school beschouwt het paard altijd als eenheid, waarbij de hoogste waarde wordt gehecht aan het doen overeenstemmen van de lichamelijke en geestelijke ontwikkeling van het paard. Een paard die door de africhting fysiek niet mooier wordt, trotser van houding of gehoorzamer in zijn gedrag en waaraan men het plezier in eigen vermogen niet kan onderkennen aan het orenspel of uitdrukking van de ogen, is slechts gedrild en niet afgericht in de klassieke betekenis van het woord.
8. Xenophon gaf het al weer: de goden hebben de mens de gave gegeven door middel van woorden te leren wat zij moeten doen, het is duidelijk dat men een paard met woorden niets kan leren. Men zal de kloof tussen twee verschillende geesten moeten overbruggen. Intuïtie zowel als fundamentele kennis van de algemene psychologie van mens en dier. De 4 f’s van paard: Flight, fight, freeze and faint.
9. Systematische werkmethode, grondslagen van de klassieke rijkunst, voor het paard, door keuze en opeenvolging van de verschillende oefeningen zorgt voor rust, ontspanning, veiligheid en welzijn.
10. Het kennen en kunnen van trainingsprincipes door de ruiter.
11. Uit een boek (of via sociale media) kan men niet leren rijden. Is nog steeds een uitspraak die zijn waarde heeft behouden. Als ruiter en trainer moet je kilometers maken en heel veel praktijkervaring opdoen en blijven leren. Pluvinel heeft het over het verschil tussen een goede en een mooie ruiter om dit nog extra te illustreren.
Als ruiter heb je ook een systematische opleiding nodig: paardmanschap, ruiterschap, en rijkunst en sportmanschap( hierbij is sportpsychologie, conditie, concentratie en focus nog van extra belang)
12. Guérinière zei het al: slechte gewoonten kunnen ontstaan door slecht management, en als die slechte gewoonte eens geworteld is, wordt het steeds moeilijker om te corrigeren.
.
.
Belangrijk voor het welzijn in de rijkunst is dat ruiters kennis maken met een progressief scholingssysteem voor het paard om een belangrijk doel te bereiken namelijk een licht, gehoorzaam en kalm paard.
Wordt vervolgd