Bewegingsanalyse

IMG_0471

Gezonde rugvriendelijke training voor paard en ruiter
‘het paard, de ruiter en het zadel in balans’
Rijkunstige bewegingsanalyse van ruiter en paard

 

Bewegingsanalyse in de wetenschap

De wetenschap van de beweging van het paard beschikt tegenwoordig over objectieve meetmogelijkheden die met behulp van sensoren de bewegingen per been kunnen analyseren. De grafieken van deze uitslagen geven ons inzicht van de scheefheden in de beweging van het paard.

Het observeren en opsporen van deze scheefheden heeft als doel om mogelijk ergere kreupelheden te voorkomen. Uit deze wetenschappelijke testen blijkt dat  hoe symmetrischer  de gewrichten worden bewogen, hoe minder blessures er kunnen ontstaan.

Bij deze testen wordt het bewegingspatroon bestudeerd door de reikwijdte, de steunfase (stance), zwaaifase (swing) van de gewrichten te meten.

 

De disbalans van het paard

Waarom loopt het paard scheef? Elk paard heeft een natuurlijke scheefheid, namelijk hij is rechts of links gebogen. Het paard heeft een voorkeursbeen, een sterker been (de sterke en korte kant) en een minder sterk achterbeen (de lange en slappe kant). Door deze ongelijkheid ontstaat spanning ofwel frictie in de rug en in de lendenpartij. Die geeft vervolgens secundaire disbalans in de benen en hoeven, wanneer de pijn of discomfort primair uit de rug vandaan komt.

Door de training kunnen we het paard recht richten en zowel rechts als links evenwichtig gaan trainen. Om te voorkomen dat het paard gaat compenseren om discomfort, ongemak(mogelijk zadel)of om de pijn te ontlopen, is het belangrijk deze te herkennen als trainer of  ruiter.  Dan kun je de juiste maatregelen nemen om de oorzaak van de disbalans en discomfort weg te nemen. Herken je als ruiter de kleine aanwijzingen in de beweging en verschuiving van het gewicht, dan kan je de scheve beweging positief naar een meer symmetrische beweging omvormen. Dit is voor mij het startpunt van de gezonde rugvriendelijke training voor ruiter en paard. Want het gaat er natuurlijk om dat je weet hoe je volgens een systematische opbouwend programma aan de slag gaat.

 

Wetenschappelijk onderzoeken

Animal Health Trust heeft diverse onderzoeken naar de samenhang tussen paard, zadel en ruiter gedaan. Hun conclusie is dat het een complexe relatie is. Eén onderzoek heeft aangetoond dat er een relatie is tussen slecht passende zadels, verergerde rugpijn van de ruiter bij het rijden en paarden met rug-asymmetrie.

Sue Dyson, van Clinical Orthopaedics van het centrum van Equine Studies at the Animal Health Trust verklaart dat er nieuwe methoden zijn in het meten van de rugbeweging tijdens het rijden van het paard zoals ‘Inertial Measurement Units’ (IMUs). Het meten met sensoren in combinatie met conventionele methoden lijkt veelbelovend.

Het onderzoek van Patricia de Cocq in Wageningen gaat over de interactie tussen ruiter en paard. Hierover is eigenlijk weinig bekend. De rug heeft het tijdens het rijden nogal te verduren van de ruiter. Allerlei krachten (via het zadel) en het hoofdstel worden overgebracht op het paard. Alleen al ons gewicht op de rug doet de rug doorzakken. Als we inzicht hebben in deze krachten en belasting kunnen we blessures voorkomen. De metingen zijn via de drie dimensionale bewegingsanalyse onderzocht. Uit deze metingen werd duidelijk dat je in jockey-zit je de paardenrug het minst belast, de benen functioneren als veren. En doorzitten levert piekbelasting op. Lichtrijden, als je het goed uitvoert, heeft een gemiddelde belasting.

 

Equi-praktijkwetenschap van de Society Of the Natural Art of Riding

In de workshop en seminars van S.O.N.A.R. belicht ik de bewegingsanalyse van ruiter en paard vanuit de rijkunst-wijsheid. Deze rijkunst-wijsheid is ontstaan in de tijd dat paarden meestal aan het hof of in rij-instituten werden getraind door grootmeesters in de rijkunst. Omdat er een trainingstijd van jaren voor het paard nodig was om op het hoogste niveau te komen, kregen de paarden een zorgvuldig gestructureerde opgebouwde training en de beste verzorging. De goede paardvriendelijke ruiters in de geschiedenis, bestudeerden de gezondheid en balans van hun paarden als reactie op de oefeningen.

Deze paarden kwamen uit de beste fokkerijen en werden geselecteerd op hun natuurlijke getalenteerde conformatie en bewegings-eigenschappen. En wat blijkt? Zonder alle hedendaagse wetenschappelijke kennis en technologische ontwikkelingen, bleven deze paarden tot zelfs op hoge leeftijden gezond presteren op het hoogste niveau.

Vergelijken we dat met de hedendaagse sport en recreatie-cultuur dan komen we tot de volgende conclusie: Er is een hoge uitval van paarden die al dan niet worden ingeslapen, of onbruikbaar worden verklaard door de ruiters, instructeurs en verzekeringen. Uiteraard zijn er in onze tijd ook vele andere factoren die van invloed zijn op deze onbruikbare geworden paarden. We hebben niet allemaal de beste gefokte paarden en we zijn ook niet altijd de beste ruiters. Onze paarden hebben ook niet allemaal de beste opfokperiode gehad, hebben vaak al trauma’s opgelopen in de eerste levensjaren, zijn soms verwaarloosd geweest in de vroege of latere jaren en hebben niet een methodische stap-voor-stap training gehad van een goede ervaren trainer. Kortom als gemiddelde ruiter met een gemiddelde beurs begin je meestal met een braaf of soms stuurs krom/scheef paard waarvan je de geschiedenis niet of nauwelijks kan achterhalen.

 

De rug in kaart

Gedurende mijn carrière als zadelmaker en instructeur van de afgelopen 30 jaar heb ik een uitgebreid archief bijgehouden van alle paarden en ruiters die ik heb les gegeven of waarvan ik het zadel en/hoofdstel of bit heb nagekeken. En die ik een korte of lange tijd heb kunnen volgen. Hieruit is een uitgebreide documentatie ontstaan, die veel inzicht geeft over de ontwikkeling van de rug, de gevolgen van een nieuw zadel (positief of negatief) en de prestaties van de paarden op korte en lange termijn als gevolg van een bepaalde training.

Dit archief is feitelijk een studie van de veranderingen, positief en negatief, van de rug van het paard, de eigenschappen van de gebruikte zadels en de bewegingsmogelijkheden van het paard. Ik heb research gedaan in de praktijk en dat geeft veel inzicht in de effectieve en gezonde paardvriendelijke training en de invloed van zadels in de training.

Belangrijk is wel dat paard en ruiter allebei gezond zijn zodat het spierstelsel en de botten optimaal kunnen bewegen en functioneren. Is dat niet zo, neemt de voorbereidende fase in de training ook tijd in beslag.

Hierbij speelt de interactie tussen paard, ruiter en zadel en hoofdstel en bit een belangrijke rol. Als trainer/ruiter is het belangrijk bewust te worden van zadel-gerelateerde problemen of ruiter-zit en hulpen-gerelateerde aandachtspunten en trainingsspanningen of andere gezondheidsfactoren die invloed hebben op ons paard. En dan natuurlijk de eigenschappen van het zadel, die zijn fundamenteel. De kenmerken van de boom en de afwerking bepaalt of het succesvol kan functioneren op de wervelkolom. Het zadel moet de wervelkolom beschermen tegen de krachten van de ruiter. Helaas zijn er vaak zwakheden in de constructie van zadels, zadels gemaakt van slecht materiaal of zadels met een niet passende boom bij die bij de rug helaas problemen geven.

 

Holistische bewegingsanalyse

De holistische bewegingsanalyse is de waarneming in aan- en ontspanning van de natuurlijke uitgebalanceerde bewegingen van jouw paard. In ogenschouw genomen worden: conformatie, leeftijd, zadel en harnachement en niveau van ruiter en paard.

Je observeert hoe het paard zijn lichaam gebruikt in elke gang.

Belicht vanuit diverse invalshoeken; de rijkunst-wijsheid (toucheerpunten met de zweep),  vanuit de wetenschap (spierkettingen en biomechanica) de accupunctuur (zenuwknooppunten en meridianen) Tteam en Ttouchtechnieken (bewustzijn technieken), cranio-sacraal-therapie (invloed TMJ), vanuit de osteopatie (flexies en ontspanningen) en zadel en hoofdstel drukverdeling. Dit seminar geeft inzicht hoe je de signalen van jouw paard kan doorgronden.

De workshop en de seminar gaan over het scholen van ons oog(waarneming) en gevoel naast de kennis en vaardigheden. Bewustzijn, coördinatie en lichaamsbeheersing vanuit de balans en lichte vloeiende bewegingen.

 

Welke factoren beïnvloeden de gezonde rug en een paardvriendelijke training?

  1. Vreugdevolle en goede communicatie met je paard op de grond en rijdend.
  2. Het leren van bewegingscommunicatie door middel van lichaamstaal.
  3. Het leren van een methode om de blokkades, die een goede performance in de weg staan, op te lossen door flexies-ontspanningen.
  4. Train het paard vanuit de balans per lichaamsdeel bijvoorbeeld de losheid in de kaak en daarna ontstaat de balans van het hele lichaam en vervolgens in de voorwaartse gangen.
  5. Grondwerk: werken aan de hand, lange teugel en dubbele lijnen is een actieve bewegingstherapie voor alle paarden en vooral voor paarden met zwakke punten in het bewegingsapparaat.
  6. Het paard eerst leren in een goede houding ‘working posture’ te trainen aan de hand en daarna rijdend zodat hij zich zelf leert dragen.
  7. De kunst van de bewegingsdialoog, een kernvraag is hierbij: wat ontbreekt er in een bewegingsafloop? Dat bepaalt welke oefeningen en hulpen je nodig hebt om dit te verbeteren.
  8. Je krijgt altijd productieve en niet- productieve bewegingen.
  9. De reacties van het paard observeren.
  10. Gezond bewegen is vooral ook een lichte beweging, verzameling, licht en het rijzen van de voorhand, vrij in de schouder, licht in de mond, vrij in de kaakgewrichten, licht in de hals en hoofdhouding, licht en open in de schoft door de lift van de schoft, welvende lange rugspieren, aanspanning van de buikspieren, openen van de lendenen, de nierpartij die omhoog komt, het zakken in het bekken. Kortom alle lichaamsdelen en gewrichten en spieren in aan- en ontspanning.

 

Wat voor ruitertype ben jij? 

De ruiteranalyse maakt je bewust van jouw fysieke zwakke en sterke punten, jouw asymmetrie, maar ook van de mentale aspecten, namelijk wat voor ruitertype je bent.

De ruitertypen zijn onderverdeeld in 9 basistypen op fysiek, mentaal en emotioneel niveau.

Het workshopprogramma geeft je inzicht in de ontwikkeling van de rug van het paard om beschadigingen aan de wervelkolom te voorkomen. In de praktijk zijn rug en zadel belangrijke oorzaken voor het verlies van performance, blessures en verlies van welzijn van jouw paard. Het is belangrijk om je oog en gevoel te scholen zodat je eerste signalen kan herkennen om beschadiging aan de wervelkolom op lange termijn te voorkomen.

De workshop is op 22 mei en een kort seminar op 28 mei, schrijf je in via email: biancakoevoets@xs4all.nl

Wordt vervolgd (opleiding start in 2016/7 master anatomy saddle practioner)

 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s